Je behandeltraject zit erop. Een intensief programma bij de fysiotherapeut, de psycholoog, een pijncentrum of een revalidatiecentrum. Je hebt veel geleerd. En dan stopt de begeleiding.

Wat je precies hebt meegekregen, verschilt per traject. Misschien heb je geleerd hoe pijn werkt, hoe je je belastbaarheid tijd-contingent opbouwt, beter naar je lichaam luistert, of welke patronen invloed hebben op je dagelijks leven. Misschien heb je geleerd vanuit welke waarden je wilt leven.

En dan, terwijl chronische pijn voor veel mensen helemaal niet snel verdwijnt, stopt de begeleiding. Uit onderzoek van de Landelijke Pijn Organisatie blijkt dat 59 procent van de mensen met chronische pijn al tussen de twee en vijftien jaar met pijn leeft. Bij 21 procent duurt dit zelfs langer dan twintig jaar.

De fase die hierna volgt noem ik de implementatiefase: de periode waarin alles wat je hebt geleerd zijn plek moet krijgen in het dagelijks leven. Thuis, op het werk, in je omgeving. Zonder begeleiding. Terwijl je omgeving alweer herstel verwacht.

Juist in deze langste fase van het opbouwproces valt de professionele begeleiding weg. Het is de fase waarvoor in Nederland nog geen gestructureerde begeleiding bestaat.

Wat de implementatiefase inhoudt

Hoewel ieder behandeltraject anders is, gebruik ik het traject in het revalidatiecentrum als algemeen voorbeeld om te laten zien wat de implementatiefase inhoudt.

In het revalidatiecentrum werk je in een beschermde omgeving: twee dagdelen per week een multidisciplinair team om je heen, een psycholoog, een fysiotherapeut, een coördinator. En dan ga je naar huis.

Na mijn periode in het revalidatiecentrum kon ik vijf minuten wandelen en vijf minuten zitten, terwijl mijn omgeving alweer herstel verwachtte. Door mijn beperkte belastbaarheid was deelnemen aan mijn gezin, werk en de samenleving nog niet mogelijk. Ik ging een fase in waarin ik alles wat ik had geleerd vorm moest geven in mijn dagelijks leven en ondertussen mijn belastbaarheid verder moest opbouwen. Voor mij was dit een periode van jaren die ik alleen moest afleggen.

Thuis zijn er geen roosters. Geen multidisciplinair team. Geen vaste ondersteuning op de momenten dat het moeilijk wordt. Wel een werkgever die vraagt wanneer je terugkomt. Een gezin dat hoopt dat het leven weer wordt zoals vroeger. Vrienden en familie die verwachten dat je weer kunt aansluiten.

De implementatiefase duurt maanden tot jaren en raakt alle domeinen tegelijk: mentaal, fysiek, praktisch en in de omgeving. Het gaat niet alleen over verder opbouwen. Het gaat ook over opnieuw leren deelnemen aan het leven. Over werk, relaties, ouderschap, keuzes maken, grenzen aangeven.

Wat er in die fase nodig is

Welk behandeltraject je ook hebt gevolgd, wat je hebt meegekregen is waardevol. Het opbouwschema, de kennis over pijn, de inzichten over acceptatie en regie. Maar die handvatten toepassen in het echte leven is een ander vak.

Elke dag vraagt om keuzes. Over hoe je je dag indeelt. Over hoe je omgaat met een terugval en voorkomt dat die onnodig lang duurt. Maar bovenal: hoe je jezelf terugvindt en ervoor zorgt dat jouw leven weer van jou wordt.

Een behandeltraject kan je leren hoe je met chronische pijn omgaat. Maar leren leven met alles wat je hebt geleerd, begint pas daarna. Juist in die implementatiefase zou niemand er alleen voor moeten staan.

Bron: Landelijke Pijn Organisatie, Chronische pijn en pijnzorg

Jisse Arkes

Founder van COMES. Ervaringsdeskundige, trainer en coach. Begeleider bij chronische pijn in de implementatiefase.